Śledź nas na:



Metateoria

Metateoria – teoria, która bada inne teorie, opisuje je; jest teorią jakiejś teorii.


"Meta" - oznacza to wszystko, co jest "poza" czyś lub kimś.


Metateoria:

  • Teoria posługująca się metajęzykiem i zajmująca się badaniem i opisywaniem teorii dedukcyjnej.

  • Teoria wyższego stopnia w stosunku do opisywanej; każda teoria, której przedmiotem jest pewna inna teoria.


K. B. Madsen wyróżnia metateorię w szerokim tego słowa znaczeniu, zajmującą się „teoriami naukowymi w ogóle” i uwzględniającą nauki:

  • przyrodnicze

  • społeczne i humanistyczne

  • metateorie szczegółowe, obejmujące teorie z zakresu tylko jednej nauki.


Wg S. Palki pedagogika teoretyczna powinna być:

  • metateorią wychowania, kształcenia, samokształcenia człowieka

  • dyscypliną odkrywającą i systematyzującą prawidłowości i niezmienniki wychowania, kształcenia i samokształcenia człowieka

  • dyscypliną analizującą i porządkującą dorobek naukowy pedagogik praktycznie zorientownych

  • dyscypliną względnie niezależną od doraźnych sytuacji światopoglądowych, kulturowych, ideologicznych


Podstawowa metateoria wychowania miałaby stać się subdyscypliną pedagogiki, która wyprowadziłaby te dyscyplinę z chaosu i nadałaby jej jednolity charakter naukowy.


Wg W. Brezinki metateoria wychowania jest stosowaną logiką teorii wychowania. Metateoria wychowania ma za zadanie:

  • zbadać istniejące teorie wychowania i stwierdzić, jakie legły u ich podstaw przesłanki i intencje oraz jak były te teorie budowane

  • poszukiwanie w niej wad i słabości powinno przyczynić się do stworzenia lepszej teorii


Krytyka metateorii:

  • Nie da się stworzyć jednej metateorii, która byłaby w centrum.

  • Nie da się stworzyć jednego metajęzyka.

  • Różnice między dyscyplinami naukowymi są tak duże, iż nie może wśród nich obowiązywać wspólne dla wszystkich kryterium naukowości.

  • Istnieją pewne granice nieporównywalności pewnych teorii.

  • Nie można wskazać kryteriów, które pozwoliłyby uznać jedne teorie za lepsze, a inne za gorsze.





Zobacz także