Dostępne zagadnienia ze Współczesnych kierunków pedagogicznych

• Cel życia – działalność pedagogiczna.

• Najbliższa była mu twórczość J. H. Pestalozziego.

• Bliska była mu pedagogika naturalistyczna; wyrobienie trzech elementarnych wartości: krytycyzm, inicjatywa społeczna i autentyczna solidarność.

• Zwalczał szkołę tradycyjną.

• Interesował się dorobkiem pedagogiki sowieckiej.

• Doprowadził do utworzenia Międzynarodowej Federacji Ruchu Szkoły Nowoczesnej.

Poglądy pedagogiczne:

• Brak zgody na zastaną, martwą duchowo i pełną brutalności szkołę.

• Pedagogika zdrowego rozsądku, tzn. Wychodziła od tego, co zmysłowo empirycznie dane, trzyma się konkretu, bez wielkich uogólnień i abstrakcyjnych konstrukcji.

• Idee oscylują wokół charakterystycznych koncepcji naturalizmu i Nowego Wychowania.

• Osiągnięciem pedagogicznym jest swobodna ekspresja. Wokół niej zbudował całą gamę technik pozwalających na aktywizację całej osobowości wychowanka – od strony kształtującego się podmiotu i pozwalających na wkraczanie w możliwie wiele dziedzin twórczości kulturalnej – od strony przedmiotowej.

• Techniki te to: swobodny tekst i drukarnia szkolna, gazetka szkolna, fiszki samokontrolne oraz doświadczenie poszukujące.

Swobodny tekst:

• Swój punkt wyjścia technika ta znajdowała w bezpośrednich przeżyciach dzieci (w ich potrzebie komunikacji, w kształceniu przeżyć estetycznych i wyobraźni).

• Tworzone indywidualnie teksty były na forum klasy publicznie prezentowane, omawiane, a ten który najbardziej się podobał – stawał się treścią zajęć łączących w sobie edukację językową, artystyczną, światopoglądową.

• Teksty, indywidualne prace dzieci i całe gazetki były powielane przez dzieci, wymieniane między szkołami z kraju i zagranicy.

• Stwarzało to podstawę solidaryzmu społecznego w duchu równości i miłości bliskiego.

Doświadczenie poszukujące:

• Technika ta polega na różnych formach gromadzenia informacji potrzebnych do rozwiązania konkretnego problemu wynikającego z zainteresowań i doświadczeń dziecka.

• Są tu wywiady terenowe, wycieczki, krótkie referaty, samodzielnie dobierane lektury.

• Materiały dostarcza tzw. Biblioteka pracy (broszury o charakterze encyklopedycznym).

• Porządek do tej pracy wnosi tygodniowy plan pracy i grafik wykonania.

• Samokontrola dominująca w szkole uwalnia ucznia od lęku przez nietrafną lub niesprawiedliwą oceną.

Fiszki samokontrolne:

• Gwarantują pełne opanowanie zagadnienia, a maksymalny wysiłek wniesiony przez ucznia w rozwiązanie problemu musi uzyskać maksymalną ocenę.

• Dzieci pracują z fiszkami samokontrolnymi (jedne zawierają problemy, drugie odpowiedzi, trzecie testy), nie oszukują, gdyż pracują dla siebie, nie muszą niczego udowadniać nauczycielowi.

• Uwolnienie szkoły od tradycyjnych metod kontroli i oceniania edukacji ucznia.

Gazetka:

• Zawierała trzy elementy: krytykujemy, winszujemy, życzymy sobie.

• Dziecko publicznie wyrażało swoje krytyczne opinie o innych i o samym sobie.

• Zasadą wychowawczą było, w przypadku jakiegoś wykroczenia – zadość uczynienie.

• Kara jest zawsze błędem, a najwyżej złem koniecznym.

• Bliższa naturze dziecka jest praca indywidualna; dziecko powinno unikać pracy zbiorowej, wykonywanej wg jednego narzuconego rytmu i tej samej treści.

• Szkoła – wspólnota dorosłych i dzieci, wspólnie zarządzających życiem i pracą.

• Dziecko nie odczuwa zmęczenia wówczas, gdy pracuje nad zadaniem, które je wciągnęło i jest mu bliskie.

• Stawia na samodzielne poszukiwania, które nazwał „poszukiwaniami po omacku”.